همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: تا چند سال پیش، انسانها تولیدکنندگان اصلی محتوای اینترنت بودند و پلتفرمها بیشتر نقش انتشار و نمایش آن را بر عهده داشتند. حالا هوش مصنوعی در بخشهای مختلف این چرخه حضور پیدا کرده است؛ از تولید و تحلیل محتوا گرفته تا تشخیص اطلاعات جعلی، پیشنهاد مطالب و شخصیسازی تجربه کاربران.
این تغییر میتواند شکل اینترنت را هم عوض کند؛ اینترنتی که در آن ماشینها فقط ابزار مورداستفاده کاربران نیستند، بلکه بهتدریج در تولید، انتخاب، اولویتبندی و توزیع اطلاعات نیز نقش پیدا میکنند.
اینترنت دیگر فقط محل انتشار محتوا نیست
دکتر محمد عنبری، فلوشیپ و پسادکتری هوش مصنوعی، برگزیده جشنواره اختراعات سیلیکونولی آمریکا و جایزه پروفسور تسلا، دبیر شورایعالی متخصصین هوش مصنوعی ایران و مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان، میگوید اینترنت در حال عبور از مدلی است که در آن انسان تولیدکننده اصلی محتوا و پلتفرم صرفاً منتشرکننده آن بود.
هوش مصنوعی مولد تولید یک متن، تصویر، موسیقی یا ویدئو را بسیار سادهتر کرده است. کافی است کاربر خواسته خود را در قالب چند دستور بیان کند تا یک سیستم هوشمند محتوای موردنظر را تولید کند.
در نتیجه، هم هزینه و زمان تولید محتوا کاهش پیدا کرده و هم حجم اطلاعاتی که هر روز وارد فضای مجازی میشود، افزایشیافته است. اما همین افزایش سرعت، یک مسئله مهم ایجاد میکند: چه کسی قرار است این حجم عظیم اطلاعات را بررسی و اعتبارسنجی کند؟
بیشتر بخوانید :
تصویر یا صدالزوماً مدرک نیست
یکی از نمونههای روشن این تغییر، فناوریهای موسوم به Deepfake هستند. با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتوان تصویر، صدا یا ویدئویی تولید کرد که کاملاً واقعی به نظر برسد، درحالیکه محتوای آن ساختگی است.
میتوان صدای یک فرد را شبیهسازی کرد، چهرهای را روی ویدئوی دیگری قرار داد یا تصویری از رویدادی ساخت که هرگز اتفاق نیفتاده است.
این کارشناس هوش مصنوعی معتقد است مسئله فقط تولید محتوای جعلی نیست؛ هرچه ساخت چنین محتواهایی سادهتر شود، تشخیص واقعیت برای کاربران نیز دشوارتر خواهد شد.
به گفته عنبری، یکی از تغییرات مهم اینترنت آینده فقط در این نیست که چه کسی محتوا تولید میکند؛ مسئله مهمتر میتواند این باشد که چه کسی تصمیم میگیرد ما کدام محتوا را ببینیم.
شبکههای اجتماعی سالهاست از الگوریتمهای پیشنهاددهنده برای شناخت علایق کاربران استفاده میکنند. حالا پیشرفت مدلهای هوش مصنوعی میتواند این فرایند را دقیقتر و شخصیتر کند.
ممکن است دو نفر درباره یک موضوع مشخص جستوجو کنند، اما نتایج و پیشنهادهای کاملاً یکسانی دریافت نکنند. الگوریتم باتوجهبه رفتار، سابقه جستوجو و علایق هر کاربر میتواند مسیر متفاوتی از اطلاعات را در مقابل او قرار دهد.
در نتیجه، اینترنتی که هر فرد در اختیار دارد ، میتواند تا حدی با اینترنت فرد دیگری متفاوت باشد؛ نه به این دلیل که شبکهای جداگانه وجود دارد، بلکه چون هوش مصنوعی و الگوریتمهای توصیهگر میتوانند برای هر کاربر مسیر متفاوتی از محتوا را انتخاب کنند.
رقابت بر سر چند ثانیه توجه
در فضای مجازی، جلبتوجه همیشه اهمیت داشته است؛ اما هوش مصنوعی میتواند این رقابت را دقیقتر کند.
سیستمهای هوشمند میتوانند رفتار کاربران را تحلیل کنند و تشخیص دهند چه نوع عنوان، تصویر یا محتوایی احتمال بیشتری دارد مخاطب را متوقف کند، روی یک مطلب کلیک کند یا زمان بیشتری را در یک پلتفرم بگذراند.
این پژوهشگر میگوید بنابراین رقابت آینده فقط بر سر تولید محتوای بیشتر نیست؛ شناخت رفتار مخاطب و پیشبینی چیزی که میتواند توجه او را جلب کند نیز اهمیت زیادی پیدا میکند.
هوش مصنوعی تهدید نیست
باوجوداین چالشها، حضور هوش مصنوعی در اینترنت الزاماً به معنای افزایش خطر نیست. ترجمه همزمان، تبدیل گفتار به متن، جستوجوی معنایی، کمک به افراد دارای معلولیت، تحلیل حجم بزرگی از دادهها و شناسایی محتوای جعلی، از جمله کاربردهایی هستند که میتوانند استفاده از فضای مجازی را سادهتر کنند.
به گفته این کارشناس، مسئله اصلی حذف هوش مصنوعی از اینترنت نیست؛ بلکه باید برای حضور این فناوری قواعد و سازوکارهای مشخصی وجود داشته باشد.
اینکه دادههای کاربران چگونه استفاده میشوند، محتوای تولیدشده توسط ماشین چگونه قابلتشخیص است و در صورت خطای یک سیستم هوشمند چه کسی مسئول پیامدهای آن خواهد بود، از جمله پرسشهایی هستند که با گسترش این فناوری اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
اهمیت سؤالات کامل و درست
ورود هوش مصنوعی به بخشهای مختلف اینترنت، مفهوم سواد دیجیتال را نیز تغییر میدهد. کاربر باید پرسشهای کامل و جزیی مطرح کند. عنبری بر اهمیت توجه به همین تغییر تأکید دارد؛ چرا که در فضای مجازی آینده، شناخت نقش الگوریتمها در انتخاب و نمایش اطلاعات میتواند به اندازه تشخیص درست یا نادرست بودن یک محتوا اهمیت پیدا کند.
نظر شما